Wszystko o testamentach cz. 2 - o czym warto pamiętać?
§5

Wszystko o testamentach cz. 2 - o czym warto pamiętać?

Jeżeli zdecydujemy się na samodzielne napisanie testamentu bez udziału notariusza, musimy pamiętać o kilku ważnych zasadach. Tutaj warto być skrupulatnym i zapobiegliwym, ponieważ w sądach często zdarzają się próby podważenia testamentu przez niezadowolonych z jego treści spadkobierców. W przypadku uznania testamentu za nieważny lub jego zagubienia dziedziczenie odbywa się na zasadach ustawowych. Czego więc unikać? Kiedy testament może zostać uznany za nieważny?

Po pierwsze wtedy, gdy nie został spisany odręcznie lub nie zawiera podpisu testatora. Po drugie wtedy, gdy zawiera wolę więcej niż jednej osoby - małżonkowie nie mogą spisać „wspólnego” testamentu, po trzecie wtedy, gdy nie został sporządzony osobiście przez daną osobę, lecz np. przez jej przedstawiciela lub pełnomocnika. Testator nie może także zlecić odręcznego spisania swej woli osobie trzeciej, na przykład dziecku, a później tylko podpisać. Za nieważny zostanie uznany testament spisany przez osobę niepełnoletnią, ubezwłasnowolnioną częściowo lub całkowicie lub niepoczytalną. Testament nie może być również wynikiem działania pod wpływem groźby ani wynikiem błędu, w który został wprowadzony przez inną osobę spadkodawca.

Co warto zrobić? Na pewno w spisanym własnoręcznie testamencie warto potwierdzić swoją tożsamość podając adres zamieszkania i numer PESEL, a także potwierdzić ponad wszelką wątpliwość dane spadkobierców, którym chcemy przekazać część majątku (podać wszystkie imiona, adres zamieszkania oraz stopień pokrewieństwa lub relację, w jakiej jesteśmy z daną osobą, np. przyjaciel rodziny). Nie powinno się używać potocznego zwrotu "zapisuję mój majątek", lepiej wyrazić się używając odpowiedniego sformułowania, a mianowicie "oświadczam, iż do spadku powołuję następujące osoby".

Najważniejszy punkt to wskazanie, jaką część majątku przekazujemy. Jeszcze raz podkreślamy, że w samodzielnie sporządzonym testamencie nie możemy zapisywać konkretnych przedmiotów konkretnym osobom (można to zrobić tylko przez zapis windykacyjny u notariusza), więc posługujemy się ułamkami; na przykład pierwszego spadkobiercę powołujemy do spadku w części wynoszącej 2/4, a dwóch kolejnych w częściach wynoszących po 1/4. W testamencie nie można stawiać spadkobiercom warunków, po spełnieniu których otrzymają swoją część, np. wnuk otrzyma 1/4 majątku wyłącznie jeśli zda maturę i się ożeni.

Po spisaniu własnoręcznie swojej woli, testament musimy podpisać pełnym imieniem i nazwiskiem oraz opatrzyć go datą.

A co zrobić jeśli zmieniliśmy zdanie albo zaistniały okoliczności mające wpływ na nasz testament, np. jeden ze spadkobierców zmarł lub nie jest już naszym przyjacielem? Najlepiej jest wtedy zniszczyć poprzedni testament i sporządzić nowy, dodatkowo wskazując w nowym testamencie, że nawet jeśli wcześniej istniały jakieś inne testamenty, to wszystkie zostają odwołane.

I jeszcze jedna ważna uwaga na koniec. Jeśli pominiemy kogokolwiek z najbliższego kręgu spadkobierców w testamencie (małżonek, dzieci, rodzice), nie oznacza to, że zostanie on „wydziedziczony” . Niepowołanie do spadku to pominięcie a nie wydziedziczenie, a osoba pominięta ma prawo do zachowku. Do prawdziwego wydziedziczenia, czyli pozbawienia prawa do zachowku może dojść tylko w uzasadnionych wypadkach, np. popełnienia przestępstwa czy dopuszczenie się rażącego zaniedbania wobec bliskiej osoby.