Wszystko, co warto wiedzieć o testamentach cz. 1 - różne formy testamentów
§5

Wszystko, co warto wiedzieć o testamentach cz. 1 - różne formy testamentów

W kancelariach prawnicy niezwykle często spotykają się ze sporami rodzinnymi na tle dotyczącym podziału spadku. Znane są przypadki konfliktów rodzinnych o podział nieruchomości trwające nawet po kilkanaście lub kilkadziesiąt lat. Ich źródłem staje się najczęściej pozostawienie działu spadku wyłącznie do decyzji spadkobierców. Prawnicy powtarzają wtedy słynną, choć kontrowersyjnie brzmiącą zasadę, w myśl której powinniśmy „dzielić majątek ciepłą ręką”, czyli jeszcze za życia. Jest to jeden ze sposobów na zapobieżenie rodzinnym konfliktom w przyszłości. Co więc powinniśmy wiedzieć przed podjęciem się sporządzenia testamentu?

Przede wszystkim w przeciwieństwie do darowizny, którą niezmiernie ciężko odwołać, testament daje możliwość modyfikacji w dowolnym momencie. Spadkodawca może w każdej chwili odwołać zarówno cały testament, jak i jego poszczególne postanowienia. W tytule nie bez powodu użyliśmy liczby mnogiej, ponieważ istnieje co najmniej kilka form i sposobów sporządzania testamentu. Przyjrzyjmy się im po kolei:

- Testament notarialny - jak sama nazwa wskazuje ma formę aktu notarialnego. Notariusz najpierw spisuje wolę testatora (czyli osoby, która sporządza testament lub spadkodawcy), następnie głośno ją odczytuje (bez głośnego odczytania akt byłby nieważny!) a następnie prosi o jego podpis i sam składa swój podpis i pieczęć. Niewątpliwą zaletą powierzenia spisania testamentu notariuszowi jest fakt, iż zna on prawo, więc pomoże nam w niejasnych lub wątpliwych dla nas kwestiach. Dodatkowo  forma aktu notarialnego minimalizuje możliwość późniejszego sądowego uznania testamentu za nieważny (co zdarza się przy innych formach testamentu), reguluje więc on sposób dziedziczenia w sposób niepodważalny i ponad wszelką wątpliwość. Kolejnym atutem jest możliwość umieszczenia w takim testamencie tzw. zapisu windykacyjnego, o którym pisaliśmy szerzej w ostatnim artykule. Za sporządzenie testamentu w kancelarii notarialnej zapłacimy od około 100 do 250 złotych.

- Testament własnoręczny (tzw. holograficzny) - wciąż najpopularniejsza forma spisywania sowich dyspozycji. Uwaga, testament taki musi zostać w całości spisany odręcznie, nie można go napisać na komputerze a następnie wydrukować, ponieważ będzie nieważny! Po odręcznym spisaniu całości umieszczamy koniecznie pełną datę i podpis. Nie potrzebujemy do tego żadnych świadków. Co ważne, podpis powinien znajdować się na samym końcu dokumentu - wszystkie dopiski pod podpisem zostaną uznane za nieważne. Brak podpisu powoduje bezwzględną nieważność testamentu, a brak daty może stać się podstawą jego zakwestionowania. Spisany odręcznie testament można przechowywać w domu albo u notariusza, ale o fakcie istnienia testamentu i miejscu jego zdeponowania należy bezwzględnie powiadomić kogoś bliskiego.