Intercyza - czym jest i czy warto podpisać?
§5

Intercyza - czym jest i czy warto podpisać?

Opinia o intercyzie jako dokumencie symbolicznie potwierdzającym egoizm, materializm czy ograniczone zaufanie do współmałżonka, dziś ma już niewiele wspólnego z rzeczywistością. Warto na chłodno zastanowić się nad wyborem ustroju majątkowego przed ślubem w szczególności wtedy, gdy prowadzimy firmę, ponieważ biznes to nie tylko zyski, ale również straty i zobowiązania wobec wierzycieli...

Intercyza to inaczej umowa majątkowa małżeńska, która wprowadza inny niż ustawowy majątkowy ustrój małżeński, najczęściej rozdzielność majątkową. Przypomnijmy tylko, że w Polsce w dużym uproszczeniu ustawowo wspólne jest to, co nabędziemy po ślubie (prezenty ślubne również), a majątek odrębny każdego z małżonków stanowią przedmioty nabyte przed zawarciem ślubu (zainteresowanym szczegółami radzimy zajrzeć do Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego i przeczytać artykuły 31-46). Jeśli więc nie spiszemy intercyzy, taki ustrój majątkowy będzie nas obowiązywał w sposób „domyślny”. W przypadku wspólnoty majątkowej mamy do czynienia z majątkiem osobistym żony, z majątkiem osobistym męża i majątkiem wspólnym. Po spisaniu intercyzy, czyli po wprowadzeniu rozdzielności majątkowej, majątek wspólny po prostu nie istnieje. 

Jak zawrzeć intercyzę?

Majątkową umowę małżeńską można zawrzeć zarówno przed ślubem jak i w czasie jego trwania. Nie musi być ona dokumentem wiążącym strony bezterminowo, ponieważ można ją w dowolnym momencie zmodyfikować lub zupełnie rozwiązać, powracając do ustawowej wspólnoty majątkowej. Należy pamiętać, że jeśli podpisujemy umową w czasie trwania małżeństwa, wszystko, co nabyliśmy przed datą podpisania umowy stanowi majątek wspólny, a rozdzielność wprowadzona jest wraz z dniem podpisania intercyzy. W przypadku zawarcia tego typu umowy przed ślubem, jej zapisy wchodzą w życie z dniem zawarcia małżeństwa.

W celu sporządzenia stosownego dokumentu należy udać się do notariusza, a umowa zostaje podpisana w obecności i po uprzedniej akceptacji obojga małżonków. Uwaga! Umowa małżeńska sporządzona w innej formie niż notarialna będzie nieważna. Opłata w przypadku intercyzy zawartej przed ślubem to około 600 zł (400 zł taksy notarialnej plus podatki). Po ślubie koszty te są wyższe, ponieważ zależą od wartości majątku, którym dysponujemy i który stanie się przedmiotem umowy.

Jakie zalety? Jakie wady?

Dla osób ceniących sobie niezależność, dysponujących majątkiem i zarządzających własną firmą niewątpliwym plusem intercyzy jest to, że mogą samodzielnie zarządzać majątkiem. W przypadku rozwodu (którego rzecz jasna nikomu nie życzymy), intercyza pozwala uniknąć długiej i kłopotliwej sądowej batalii o podział majątku.

Zdecydowanie największym plusem rozdzielności majątkowej jest ochrona majątku w przypadku kłopotów finansowych jednego z małżonków. Po pierwsze, ewentualny dług jest ściągany wówczas jedynie z majątku dłużnika, a po drugie rodzina nadal dysponuje środkami do życia, ponieważ majątek drugiego z małżonków nie podlega egzekucji. Dlatego na podpisanie intercyzy decydują się często pary, w których przynajmniej jedna z osób jest przedsiębiorcą, i to wcale nie z wyrachowania czy egoizmu, a ze względów czysto praktycznych.

Wadą rozdzielności majątkowej jest brak możliwości wspólnego rozliczania z Urzędem Skarbowym. Drugim istotnym minusem jest negatywny wpływ na ocenę ewentualnej zdolności kredytowej małżonków w przypadku starania się o kredyt w banku. Dotyczy to głównie osoby, która osiąga niższe dochody, ponieważ wtedy bank oceni jej zdolność kredytową tylko w oparciu o jej własne wpływy. Trzeba pamiętać, że informacje na temat obowiązującego ustroju majątkowego są również wymagane przy zawarciu umowy spółki i przy wielu innych operacjach biznesowych z kontrahentami. Istnieje także obowiązek ujawnienia w ewidencji działalności gospodarczej informacji o istnieniu lub ustaniu małżeńskiej wspólności majątkowej.

Czy zdecydować się na podpisanie intercyzy? Odpowiedź na to pytanie powinna zostać poprzedzona gruntowną analizą wszystkich argumentów przemawiających za i przeciw. Na pewno nie zaszkodzi zasięgnięcie porady doświadczonego prawnika, który pomoże wyjaśnić wszelkie wątpliwości i realnie ocenić wady i zalety takiego rozwiązania w zależności od indywidualnej sytuacji małżonków lub narzeczonych.